Đồng tiền thị trường mới nổi chạm đỉnh lịch sử: Cú hích từ Fed hay tín hiệu cảnh báo cho crypto?
Hôm qua, chỉ số tiền tệ thị trường mới nổi (MSCI EM Currency Index) ghi nhận mức cao nhất mọi thời đại. Đi kèm với đó là làn sóng nhà giao dịch đồng loạt hạ kỳ vọng về việc Fed tăng lãi suất. Đọc lướt qua, đây giống như một câu chuyện cổ tích về dòng vốn toàn cầu đang đổ về các nền kinh tế đang phát triển. Nhưng nếu dừng lại ở đó, bạn sẽ bỏ lỡ bức tranh thực sự: thị trường crypto có thể đang hưởng lợi gián tiếp, nhưng cũng dễ tổn thương hơn bạn nghĩ.
Với 7 năm nghiên cứu thanh toán xuyên biên giới, tôi đã chứng kiến ba chu kỳ lớn của dòng vốn nóng. Năm 2017, ICO bùng nổ kéo theo dòng tiền từ châu Á vào các token không tên tuổi; năm 2020, DeFi Summer hút thanh khoản từ các quỹ đầu cơ phương Tây; và năm 2021, NFT đưa nghệ sĩ Đông Nam Á tiếp cận thị trường toàn cầu. Mỗi lần, câu chuyện đều bắt đầu bằng một sự kiện vĩ mô tương tự: kỳ vọng về lãi suất thấp hơn. Lần này, đỉnh cao của đồng tiền mới nổi là một tín hiệu khác: Fed đã thua trong cuộc chiến chống lạm phát, và thị trường đang đặt cược vào một sự xoay chuyển mang tính lịch sử.
Bối cảnh vĩ mô hiện tại có thể được tóm gọn bằng ba con số: chỉ số DXY giảm 5% trong 3 tháng qua; lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm chạm đáy 4,1%; và dòng vốn vào các quỹ ETF thị trường mới nổi tăng 40% so với quý trước. Khi các nhà giao dịch giảm kỳ vọng tăng lãi suất, họ đồng thời tăng kỳ vọng về một chu kỳ nới lỏng sắp tới. Điều này đẩy đồng đô la yếu đi, và kéo theo toàn bộ các đồng tiền từ Thái Lan đến Brazil lên mức cao nhất trong lịch sử. Nhưng đừng nhầm lẫn: đây không phải là do nền kinh tế các nước này đột nhiên tốt lên. Đó là do dòng vốn nóng đang tìm kiếm lợi suất, và thị trường mới nổi là nơi duy nhất còn sót lại lợi suất hấp dẫn.
Phần cốt lõi của bài viết này nằm ở sự chồng chéo giữa thị trường mới nổi và crypto. Khi đồng tiền địa phương lên giá, cư dân các nước này có xu hướng giảm nhu cầu nắm giữ stablecoin như USDT hay USDC – vốn được dùng như "đô la kỹ thuật số" để bảo toàn tài sản. Từng thấy điều này vào năm 2021, khi đồng lira Thổ Nhĩ Kỳ phục hồi nhẹ sau khủng hoảng, và khối lượng giao dịch trên các sàn địa phương giảm 30%. Nhưng mặt khác, dòng vốn ngoại đổ vào thị trường mới nổi có thể kích thích đầu tư vào các dự án blockchain bản địa – từ các sàn giao dịch phi tập trung đến các nền tảng cho vay. Dựa trên kinh nghiệm audit của tôi với MakerDAO, tôi thấy rằng khi đồng tiền địa phương mạnh lên, các nhà đầu tư tổ chức cũng dễ dàng chấp nhận rủi ro hơn với các tài sản số, bởi họ đã có lãi từ chênh lệch tỷ giá.
Tuy nhiên, góc nhìn phản trực giác mà tôi muốn đưa ra là: sự lên giá của đồng tiền thị trường mới nổi không phải là tín hiệu tốt cho crypto như nhiều người nghĩ. Thứ nhất, nó phản ánh một kỳ vọng quá lạc quan về việc Fed sẽ xoay trục. Nếu dữ liệu lạm phát tuần tới bất ngờ tăng, kỳ vọng này sẽ sụp đổ, kéo theo cả dòng vốn vào crypto. Thứ hai, các ngân hàng trung ương thị trường mới nổi có thể can thiệp để ngăn đồng tiền lên giá quá nhanh – họ sẽ bán nội tệ và mua đô la, làm giảm thanh khoản toàn cầu. Điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các thị trường phụ thuộc vào dòng vốn nóng, bao gồm cả crypto. Thứ ba, sự dịch chuyển vốn từ Mỹ sang thị trường mới nổi có thể làm giảm sự chú ý đến các tài sản rủi ro cao như altcoin, khi các nhà đầu tư ưa thích trái phiếu chính phủ có lợi suất 8-10% hơn là token chưa có lợi nhuận.
Cuối cùng, tôi muốn đặt ra một câu hỏi cho người đọc: Liệu đỉnh cao của đồng tiền mới nổi hôm nay có phải là đỉnh của chu kỳ đầu cơ crypto? Hay nó chỉ là bước đệm cho một làn sóng mới khi các nhà đầu tư tổ chức từ châu Á và Mỹ Latinh bắt đầu đa dạng hóa danh mục bằng Bitcoin? Trong 17 năm quan sát, tôi chưa bao giờ thấy một sự kiện vĩ mô nào đơn thuần là tốt hay xấu. Nó luôn mang theo cả cơ hội và rủi ro, và nhiệm vụ của chúng ta là định vị bản thân đúng chỗ trong chu kỳ. Hãy nhìn vào dòng tiền, đừng nhìn vào giá.