Đội ngũ NFT Marketplace nói rằng báo cáo phân tích của họ luôn đầy đủ – tôi chỉ cần 20 phút để chứng minh ngược lại bằng cách mở bytecode và tìm thấy backdoor. Một bản phân tích blockchain trống rỗng cũng vậy: không tiêu đề, không nguồn, không danh sách thông tin. Đó không phải là sơ suất; đó là một dấu hiệu cảnh báo.
Tôi đã dành 12 năm quan sát ngành công nghiệp này. Từ cơn sốt ICO năm 2017 đến sự sụp đổ của các quỹ đầu tư năm 2022. Tôi từng phát hiện một hợp đồng thông minh chứa backdoor trong dự án FileCoinX. Tôi từng tìm ra lỗi reentrancy trong hàm harvest() của một giao thức Yield Farming. Tôi từng đối đầu với một NFT Marketplace năm 2021. Một bản phân tích với mọi trường thông tin đều trống – điều đó vẫn khiến tôi kinh ngạc.
Trong thị trường đi ngang hiện tại, nhà đầu tư đang tìm kiếm tín hiệu. Họ muốn biết dự án nào có thể sống sót, dự án nào sắp chết. Họ đọc các bản phân tích để tìm câu trả lời. Nhưng nếu bản phân tích đó trống rỗng, họ sẽ nhận được gì? Một sự im lặng. Và sự im lặng trong tài chính thường dẫn đến tổn thất.
Nhìn từ góc độ kỹ thuật, một bản phân tích không có dữ liệu là một lỗ hổng nghiêm trọng. Giống như một hợp đồng thông minh thiếu kiểm tra đầu vào. Bạn không thể chạy nó. Bạn không thể kiểm chứng nó. Bạn chỉ có thể tưởng tượng nó hoạt động. Và trong lĩnh vực tiền mã hóa, tưởng tượng là kẻ thù của sự sống còn.
Tôi có một quy tắc khi kiểm tra bất kỳ tài liệu nào: bảy trường phải được điền. Thiếu một trong số đó, tôi sẽ hỏi lại. Thiếu tất cả, tôi sẽ từ chối. Bởi vì nếu không có tiêu đề, tác giả không biết mình định viết gì. Không có nguồn, tôi không thể xác minh độ chính xác. Không có danh sách thông tin, không có gì để phân tích. Không có quan điểm, không có giá trị. Không có dự án, không có bối cảnh. Không có mức độ nhạy cảm thời gian, thông tin sẽ sớm lỗi thời. Không có chất lượng nguồn, tôi không thể đánh giá độ tin cậy. Bảy trường trống – bảy cánh cửa dẫn tới thảm họa. Đội ngũ NFT Marketplace nói rằng bỏ trống vài trường không quan trọng – tôi chỉ cần 20 phút để chứng minh ngược lại khi chỉ ra rằng chính những trường đó chứa manh mối lừa đảo.
Điều này khiến tôi liên tưởng đến mô hình lãi suất của Aave và Compound. Chúng trình bày các công thức phức tạp, nhưng thực chất chúng chẳng liên quan gì đến cung cầu thị trường thực. Chúng tùy tiện. Cũng giống như một báo cáo trống rỗng, chúng mang dáng vẻ đáng tin nhưng hoàn toàn không có cơ sở. Trong kiểm toán, chúng tôi gọi đó là 'vẻ ngoài bảo mật' – một thứ trông an toàn nhưng thực chất là một cái bẫy.
Những ai lên tiếng bảo vệ các báo cáo trống thường viện dẫn sự thận trọng. Họ nói rằng tác giả chỉ muốn đợi thêm dữ liệu trước khi đưa ra kết luận. Nghe có vẻ hợp lý, nhưng thực tế phũ phàng: một phân tích không có kết luận không phải là phân tích. Nó chỉ là một tờ giấy trắng. Và tờ giấy trắng không giúp ích gì cho nhà đầu tư. Nó chỉ làm tăng sự hoang mang. Trong một thị trường vốn đã mơ hồ, điều đó còn tệ hơn cả một dự đoán sai. Đội ngũ NFT Marketplace nói rằng thận trọng nghĩa là không kết luận – tôi chỉ cần 20 phút để chứng minh ngược lại, vì không kết luận cũng là một kết luận: họ không biết mình đang nói gì.
Tôi nhớ đến một vụ việc năm 2021. Một NFT Marketplace thuê chúng tôi audit. Họ nói rằng mã nguồn đã được kiểm tra bởi một bên khác. Họ yêu cầu chúng tôi chỉ cần ký tên. Tôi từ chối. Tôi dành 20 phút để xem bytecode và tìm thấy ba lỗi nghiêm trọng, bao gồm signature replay. Họ đã hủy hợp đồng với tôi. Nhưng sau đó, người dùng của họ đã không bị mất NFT. Đó là một thắng lợi ít ai biết.
Trở lại với báo cáo trống. Tôi cho rằng đây là một căn bệnh của toàn ngành. Chúng ta tung ra hàng chục Layer2 với lời hứa mở rộng quy mô, nhưng người dùng vẫn chỉ quanh quẩn trong một nhóm nhỏ. Thanh khoản bị chia cắt thành từng mảnh nhỏ. Đó không phải là scaling, đó là sự tự lừa dối. Chúng ta ca ngợi USDC vì 'compliance-first', nhưng Circle có thể đóng băng bất kỳ địa chỉ nào trong 24 giờ. Phi tập trung ở đâu? Tất cả những mâu thuẫn này đều bị che đậy bằng những báo cáo PR bóng bẩy. Khi thiếu dữ liệu, nhiều người nghĩ rằng họ đang tiến bộ, nhưng thực ra họ đang lặp lại những sai lầm cũ.
Trong bear market 2022, tôi chứng kiến các công ty audit hàng xóm chuyển sang làm memecoin. Họ từ bỏ tài liệu kỹ thuật, từ bỏ mã nguồn rõ ràng để theo đuổi đồng tiền ẩn danh. Tôi không đi theo. Tôi dành thời gian nghiên cứu validator client của Solana. Tôi tìm ra một lỗi nghiêm trọng và viết báo cáo. Validator DAO công nhận. Không ai trả tiền ngay lúc đó, nhưng dữ liệu đã đem lại giá trị lâu dài. Ngược lại, những nhà phân tích bán báo cáo trống giờ đây đã biến mất.
Vậy điều gì cần thay đổi? Đầu tiên, các nhà phân tích phải có trách nhiệm. Nếu không đủ dữ liệu, hãy nói không. Đừng viết một bài phân tích để giữ chân khách hàng. Điều đó vừa vô đạo đức vừa nguy hiểm. Thứ hai, nhà đầu tư phải cảnh giác. Trước khi tin vào một bản phân tích, hãy kiểm tra xem nó có trích dẫn nguồn không. Có số liệu cụ thể không. Có tên dự án không. Nếu tất cả đều trống, hãy coi đó là lời từ chối đầu tư.
Cuối cùng, tôi muốn nói về sự khắt khe. Trong một thị trường thông tin loạn lạc, khắt khe là lợi thế cạnh tranh. Kẻ lười biếng sẽ bị bỏ lại. Kẻ cẩu thả sẽ bị phơi bày. Còn kẻ tạo ra những báo cáo trống rỗng sẽ phải trả giá bằng danh tiếng của mình. Tôi đã thấy điều đó lặp đi lặp lại suốt 12 năm.
Hãy là người đặt câu hỏi. Hãy là người đọc bytecode. Hãy là người không chấp nhận một trang giấy trắng. Và khi ai đó đưa cho bạn một bản phân tích trống rỗng, hãy nhớ rằng bạn chỉ cần 20 phút để chứng minh đó là một cái bẫy.
Trong một thị trường đi ngang, bạn có thể chờ đợi. Nhưng đừng chờ đợi trong sự thiếu hiểu biết.


